Pandemiyle birlikte insanlar balkonlarda ve evlerinin bahçesinde üretim yapmaya başladı. Bir çok şehirde ise otoyol kenarlarında sebze-meyve üretimi başladı ve bunlar organik, doğal diye satılıyor. Peki bunlar gerçekten sağlıklı mı? Örneğin şalgam… Şalgamda büyük bir tehlike var.

Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sertaç Özer, organik ile doğal gıdaların birbirinden farklı olduğuna vurgu yaparak, ‘ev yapımı’, ‘köy ürünü’ ve ‘doğal’ adı altında satılan ürünlere dikkat edilmesi gerektiğini bildirdi. Özer, ‘doğal’ adı altında otoyol kenarında yapılan tarımsal faaliyetlerin egzoz dumanına bağlı ağır metal, kurşun, kadmiyum, cıva gibi bileşenler nedeniyle gıda kaynaklı riskler taşıdığını kaydetti.

Özellikle pandemi dönemiyle insanlar balkonlarında ve kent içerisindeki evlerinin bahçelerinde organik düşüncesiyle küçük çaplı üretimler yapmaya başladı. Birçok şehirde kent bostanı adı altında otoyol kenarlarında sebze- meyve yetiştirildiğini belirten ÇÜ Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sertaç Özer, bunların çevresel faktörler nedeniyle gıda kaynaklı riskler taşıdığının altını çizdi. Organik ile doğal ürünün birbirinden farklı olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Özer, ev yapımı, köy ürünü ve doğal adı altında satılan ürünlere dikkat edilmesi gerektiğini kaydetti.

Hangi ürünler doğal?

Prof. Dr. Mehmet Sertaç Özer, organik ve doğal ürünlerin arasındaki ayrımını şöyle anlattı:  “Organik gıdalar, sürdürülebilir biçimde, çevre ve insan sağlığına zarar vermeden, toprak verimliliği, bitki- hayvan refahı ve gıda güvenliğini esas alan, hasat, depolama, üretim, işleme ve tüketim aşamalarının kontrollü ve kayıtlı olduğu, sertifikalı ve güvenilirliği kanıta dayalı ürünlerdir. Bunlar gıda kaynaklı riskleri barındırmaz ve doğaldır. Ama doğal gıdalar organik midir? Tarım Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kuruluşların toprakta, atmosferde, gübrelemede, sulamada ve çevresel bütün girdilerdeki kontrolü sonucunda, bir ürüne organik sertifikası verilebiliyor. Ama doğal ürünlerde herhangi bir şekilde kontrol yok, kim tarafından ne zaman ne şekilde üretildiği de belli değil. Üreticisinin gıda sicil, sertifika, kayıt ve benzeri bir kavramı da yok. Dolayısıyla pazarlarda, çarşılarda, yol kenarlarında satılan ve kontrol etiketi, Tarım Bakanlığı’nın logosu olmayan, ‘doğal’ adı altında üretilen- satılan hiçbir gıdaya güvenmiyorum. Gıda kaynaklı risklerin pek çoğunu doğal gıdalar bünyelerinde barındırabilir. Örneğin mikrobiyolojik, toksikolojik riskleri olabilir.”

Yol kenarındaki üretime dikkat

Kent bahçeciliği, balkon tarımı ya da ev önlerindeki küçük alanlarda yapılan bahçe tarımının da ‘doğal’ olarak düşünüldüğünü, ancak çevresel faktörlerle çeşitli riskler taşıdığının altını çizen Prof. Dr. Özer, şunları söyledi:

“Özellikle yol kenarlarında üretilen ve satılan ürünler egzoz dumanına bağlı olarak ya da bilinçsizce gübre ve pestisitlerin de kullanımıyla ciddi gıda riskleri taşıyabilir. Adana’da kentin hemen içinde, oturduğumuz yerlerde, otoban ve otoyol kenarında buna benzer birçok üretim modellemesi görebiliyoruz. Buralarda hava ne kadar temiz? Adana kent bostanının bulunduğu yerin çevresinde 26 tane yüzme havuzlu site var. Acaba buradan çıkan atık sular nereye gidiyor? Ayrıca o civarın yer altı suyu hiç de temiz değil. Yer altı sularının kirletici özelliği var. İkincisi otoyol kenarları egzoz emisyonlarının çok yüksek olduğu noktalar. Özellikle kurşun, kadmiyum, cıva gibi bileşenlerin çok yüksek olduğu yerler. Burada yapılan tarım hiç de masum olamaz. Doğal olanı iyi kabul edip, sürekli bunları tüketmeye yönelmek kanımca hiç de doğru bir yaklaşım değil. Bu tür üretimler sadık bir çevreci olarak söylüyorum, kesinlikle tasvip edilebilecek bir üretim modeli değildir.”

Ev tipi üretim sağlıklı mı? Özellikle şalgam

Evlerdeki gıda üretimine de çok dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Özer, “Evde yaptığımız bütün gıdasal üretimler illaki sağlıklı demek değildir. Güney illerinin pek çoğunda evlerde yapılan domates konserveleri, uygun şartlarda üretilmediği takdirde ‘clostridium botulinum’ dediğimiz mikroorganizmaların yol açtığı ölüm vakaları duyduk. Özellikle sebze konservelerinde uygun asitlik ayarlanmadığı takdirde bunların bir kısmı zehir saçabilir. Biz bunların yerine tercihen cam ambalajlarda ve otoklavlanarak üretilmiş endüstriyel konserveleri tercih ediyoruz. Bir diğer örnek de şalgam. Adana’da bizim çokça tükettiğimiz milli içeceğimiz. Şalgam çok lezzetli, probiyotik etkileri bulunan, fenolik ve antioksidanlarca zengin, havucu lif kaynağı olan harika bir ürün. Ancak şalgamcıların önemli bir kısmı yol kenarında ‘organik’, ‘el yapımı’, ‘anne eli değmiş’ adı altında kontrolden tamamen uzak, ne tip ortamda üretildiği belli olmayan, hatta asfaltın hemen kenarında satışı yapılan pek çok şalgamcı ile karşı karşıya gelmemiz mümkün. O şalgam hiçbir şey yoksa o asfaltın tozunu yutuyor. Yine cıva, kadmiyum, kurşun gibi ağır metaller içerme ihtimali yüksek. Bir de bunlar çok da uygun olmayan pet ambalajlara konuluyor. Bu durumda yüksek asitli bir gıda olan şalgama geçebilecek istenmeyen birtakım bileşenler olabiliyor.” diye konuştu.

Benzer haberler
İşte bu yılın süper gıdası protein ve vitamin deposu ekmek ağacı meyvesi

Adını yeni yeni duymaya başladığımız ekmek ağacı meyvesi bu yılın süper gıdası mı olacak? 200 gramıyla günlük protein ihtiyacımızın üçte Devamını oku

Çorbayı tekrar ısıtıp hayatınızdan olmayın! Mercimek çorbası zehirleyebilir

Buzdolabından çıkarılan yemeği ısıtmayın, yeniden kaynatın. Mercimek çorbasını tekrar ısıttığınız zaman bu durum sizi zehirleyebilir. Balığı tekrar ısıttığınızda hayatınız tehlikede. Devamını oku

Muzun sırrı streçte, patatesin sırrı elmada! Çözümü bu kadar basitmiş!

Yiyeceklerle ilgili gizli sırları açıklıyoruz. Muzun bozulmaması için ne yapmak gerekiyor? Patatesleri nasıl uzun süre sağlıklı tutabilirsiniz? Hamburger köftesinin sırrı Devamını oku

Domatesi asla buzdolabına koymayın. İşte buzdolabında kesinlikle saklanmayacak 10 besin

Domates, patates, kahve, sarımsak... Bunları buzdolabında saklıyorsanız ve bunun doğru olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Çünkü bu ürünler buzdolabında saklanmaz, hatta buzdolabında Devamını oku

Yeni Gelinlere Özel Mantı Tarifi! Bu Tarifi Kaynananız Çok Beğenecek! Kaynana Kıskandıran Özel Tarif

Geleneksel bir yemek olan mantı her yaştan çocuğun ve yetişkinlerin bayılarak yediği yemekler arasındadır. Mantı özel günlerde sofralarda ana yemek Devamını oku

Köri Soslu Tavuk Tarifi! Bunu Yapan Kadını Eşi Çok Seviyor! Çünkü İçinde Mutluluk Var

İşte size muhteşem bir davet yemeği. Beyaz etin en lezzetlisi tavukların damakların vazgeçilmez tadı körü ile buluşması. Farklı bir sofra Devamını oku

Gaziantep’in Vazgeçilmezi Mercimekli Bulgur Pilav Tarifi! Diğer Pilavları Unutun! Bu Tarif Masterchef’e Ait! İşte Özel Sır

Gaziantep mutfağının vazgeçilmez pilavı, lezzetiyle dillere destan mercimek pilavını sizde mutfağınızda çok kolay yapabilirsiniz. İşte püf noktalarıyla tarifimiz; Mercimekli Pilav Devamını oku