Ekim ayında yasa çıktı, sosyal medya şirketlerine büyük cezalar kesildi. Gerekçe ise Türkiye’de temsilcilik açmamaları. Türkiye’de temsilcilik açan iki şirket oldu. Biri Youtube, diğeri ise Rusya merkezli sosyal ağ sağlayıcısı VK. Yasaya göre Türkiye’de temsilcilik açmak istemeyen Facebook, Twitter ve Instagram gibi şirketlere bu aydan itibaren reklam verilemeyecek. Peki bu karar uygulanabilir mi? Avukat Gökhan Ahi’ye göre hayır.

“Sosyal Medya Yasası” olarak biline 7253 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 1 Ekim’den itibaren yürürlüğü girmişti.

Sosyal medya şirketlerinin ve sosyal medya kullanıcılarının da büyük tepkisini çeken yasa, kimi çevrelerce ‘sansür’ olarak ilan edilmişti. Yasa, özellikle hükümetin görsel ve yazılı medya üzerinde kontrol etme isteğinin, sosyal medya üzerinde de etkili olmak istediği şeklinde yorumlar ve tespitlerde bulunuldu.

Temsilcilik açmaları şart

İnternet ortamında da hükümetin bu çalışmasına karşı vatandaşlar tepkilerini gösterdi. Fakat yasa, 1 Ekim’den itibaren yürürlüğü girdi. Yasayla birlikte Facebook, Instagram, Twitter, Periscope, YouTube, TikTok, Pinterest, LinkedIn ve Dailymotion gibi kuruluşların Türkiye’de temsilcilik açması istendi. Şirketler ise temsilcilik açmaya yanaşmadılar ve kararlarını da hükümete bildirdiler. Sadece Rusya merkezli sosyal ağ sağlayıcısı VK, Türkiye’de temsilcilik açtı.

10 milyon lira cezadan sonra 30 milyonluk ceza da kesildi

Yasa 1 Ekim’de çıkmış ve sosyal medya şirketlerine bir ay süre tanınmıştı. Firmalar temsilcilik açmayınca Türkiye’den günlük erişimi 1 milyondan fazla olan ve yasanın gereğini yerine getirmeyenlere 10’ar milyon lira ceza kasım ayında verilmişti.

Kasım ayında yeniden tanına 30 günlük süre de Aralık ayı başında doldu. Firmalar temsilcilik açmama kararında direnince söz konusu firmalara 30 milyon ceza daha kesildi.

Reklam verilemeyecek

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde de bu yükümlülük uygulanmazsa Türkiye’de mukim vergi mükellefi gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal medya şirketine reklam vermesi yasaklanacak ve bu kapsamda para transferi de yapılamayacak.

Bu arada eğer sosyal ağ sağlayıcı kendisine kesilen cezanın ardından temsilci görevlendirirse idari para cezasının 4’te 1’ini ödeyecek.

YouTube temsilcilik açma karar almıştı

Öte yandan sosyal medya platformlarına kesilen ağır cezalardan sonra YouTube’tan bir açıklama geldi ve önce 10 milyon lira ardından 30 milyon lira gibi bir cezanın kesilmesi üzerine YouTube, Türkiye’de temsilcilik açmaya karar verdi.

YouTube yaptığı yazılı açıklamada, faaliyet gösterdiği ülkelerdeki yerel yasa ve düzenlemelere uymak için özen gösterdiğini, bu kapsamda 5651 sayılı kanunla sosyal ağ platformları için getirilen yeni yükümlülükleri son birkaç aydır bütün boyutları ile incelediğini belirterek şöyle dedi: “YouTube’un Türkiye’deki içerik üreticileri ve kullanıcılar için ne kadar önemli olduğunu biliyor, her gün on binlerce içerik üreticisinin YouTube’da yarattığı çok sesli özgün dünyayı ilgiyle takip ediyoruz. Bunun bilinciyle ve ilkelerimize bağlı kalarak YouTube için yerel bir tüzel kişi temsilci atama sürecini başlatma kararı aldık.”

Ocak ayında reklam yasağı başladı

İşte Ekim ayında çıkan yasa kasım ve aralık ayında para cezası kesilmesini öngörüyordu. Ocak ayı başından itibaren ise temsilcilik açmayan Facebook, Twitter, Instagram gibi sosyal medya şirketlerine reklam verme yasağı geliyordu. Bu süre bugünden itibaren başladı artık sosyal medya şirketlerine reklam verilemeyecek.

Gökhan Ahi’ye göre uygulanamayacak karar

Fakat bilişim konusunda uzman olan avukat Gökhan Ahi, bu yaptırımın Türkiye’de uygulanamayacağını çünkü kanuni bur boşluğun olduğunu açıkladı.

Sosyal medya üzerinden bir açıklama yapan Gökhan Ahi’nin görüşleri şöyle:

Dijital reklam ajansları, sosyal ağ sağlayıcılarına (Facebook, Twitter, Instagram, Youtube vs) artık reklam verilemeyeceğine dair bilgilendirme geçmeye başladı. Gelinen aşama itibariyle ve 5651 gereği BTK başkanı reklam yasağını Resmi Gazete’de ilan edecek. Ama uygulanamayacak!!

Kanundaki madde bu. Maddeye göre, BTK Başkanı sosyal ağ sağlayıcısına reklam verme yasağı koyma yetkisine sahip görünüyor. İyi de, pek düşünülmeyen bir ayrıntı var. BTK başkanının bu yetkisini ne zamanda ve hangi usulde yerine getireceği düzenlenmemiş.

2 Ekim’de RG’de BTK kurul kararı yayınlandı. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/10/20201002-5.pdf adresinden görülebilecek bu kurul kararının ekinde SOSYAL AĞ SAĞLAYICI HAKKINDA USUL VE ESASLAR ilan edildi. Düzenlemenin 14. maddesinde sadece RG ile ilan edilme usulü var, başkaca bir usul hükmü yok.

Zaten kurul kararı ile kanuna aykırı bir düzenleme yapılamazdı. Peki, Sosyal ağ sağlayıcısına reklam vermeniz BTK başkanınca yasaklanır da, bu yasağa uymazsanız yaptırımı ne olacak? Yaptırımı yok, çünkü kanunda bir yaptırım düzenlenmemiş. Hesapta yaptırımı, sosyal ağ şirketinin.. reklam almasını yasaklamak. İyi de, zaten temsilci bulundurma yükümlülüğüne uymayan, para cezalarını ödemeyen şirketler bu yaptırıma nasıl uyacak? Tabi ki uymayacak. Türkiye’deki gerçek ve tüzel kişilerin reklam vermesi yasak olunca işe yarayacak mı, hayır o da yaramayacak.

Reklam veren gerçek ve tüzel kişiye bir yaptırım var mı? Yok ama var gibi. En fazla Kabahatler Kanununun 32. maddesi gereği “emre aykırı davranış” kabahatinden 430 TL para cezası verilebilir. Para cezasını ise herhangi bir idari kurum değil, sadece BTK Başkanı verebilir.

Bazı söylentiler var. Söylentilere göre Reklam Kurulu devreye girecekmiş ve yasağa rağmen reklam verenlere, idari para cezalarını onlar verecekmiş. Para cezasını kesebilecekleri dayanak, olsa olsa Ticari Reklamlar ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği olabilir diye düşünüyorum

Ancak bu da yeterli değil. Zira ilgili yönetmelikteki cezalar Tüketici Kanunu’nun 61, 62, 63. maddelerine göre kesilebilir. Bu maddelerin de sosyal ağ sağlayıcıya reklam verilmesi ile ilgisi yok. Reklam Kurulu, sadece hukuka aykırı reklam ve tanıtım içerikleri için ceza kesebilir

Son olarak, şunu söyleyebilirim ki, sosyal ağ sağlayıcısına reklam vermek BTK Başkanı tarafından Resmi Gazete’de ilan edilerek yasaklansa bile, yaptırımı en fazla ihlal başına 430 TL olabilecektir. Geriye kalan her uygulama hukuka aykırı olmaktan öteye gidemeyecektir.

Belki diyeceksiniz, reklam çok da önemli değil, üç aya kadar sosyal ağların trafikleri daraltılacak, ifade özgürlüğümüz, haber alma özgürlüğümüz ve bu mecralardaki ekonomik menfaatlerimiz yok olacak. Evet bu da bambaşka bir konu, daha çooook tartışırız.

Benzer haberler
Tüm Türkiye onu tanıdı, sırrı da ortaya çıktı: Acı çekerken gülümsedi!

Türkiye'de Twitter kullanıcıların bütün gelişmelerde onun fotoğrafını kullandı, ülkede meşhur oldu. Ama kimse onun kim olduğunu, ne yaptığını bilmiyordu. Ta Devamını oku

Twitter’ın son bombası elinde patladı. Böyle uygulama mı olur?

Twitter, Türkiye'de temsilcilik açıyor ve sonunda Türkiye ile kurum arasındaki sorun çözülmüş gibi duruyor. Öte yandan Twitter, yeni bir özelliği Devamını oku

Twitter Clubhouse çılgınlığına kayıtsız kalamadı ve beklenen karar geldi

Türkiye'de 40 milyona yakın bir kullanıcı sayısı olan Twitter'dan yeni bir hamle geldi. Şirketin, Clubhouse çılgınlığına daha fazla kayıtsız kalamadığı Devamını oku

Bir başkasına ait WhatsApp mesajları nasıl okunur?

Çağımız WhatsApp ve mesajlaşma çağı oldu. Günümüzde, insanların çoğu akıllı cep telefonlarında yüklü bulunan WhatsApp mesajlaşma uygulaması üzerinden iletişim kurmaktadır. Devamını oku

Facebook ve Instagram kullanıcıları tehlikede!

Milyarlarca insanın kullandığı Facebook ve Instagram kullanıcılarına kötü bir haber geldi. Öyle bir güvenlik açığı ortaya çıktı ki, kişisel bilgileriniz Devamını oku

Facebook müjdeyi verdi, iki yeni özellik geliyor

Türkiye’de 37 milyon kullanıcısı olan Facebook, iki yeni özellikle karşımıza gelmeye hazırlanıyor. Bunlardan bir tanesi Facebook’taki uzun paylaşımları okuma zahmetinden Devamını oku

FLAŞ! YouTube’tan Türkiye kararı

Sosyal medya platformalarına kesilen büyük cezalar ve reklam verme yasağının uygulamaya girecek olması nedeniyle Youtube çok önemli bir karar aldı. Devamını oku